POWIŚLE dawniej dzielnica portową, fabryczną i mieszkalną. Zamieszkiwali ją m.in. biedni robotnicy, bednarze, piaskarze, rybacy i kobiety lekkich obyczajów. W 1830 roku przy ul. Czerniakowskiej znajdował się browar Weissa na Solcu (obecnie nr 189), na nieistniejącym rogu z wytyczoną w 1868 ulicą Fabryczną, którego podpalenie 29 listopada 1830 przez pchor.
Wiktora Tylskiego było sygnałem do wybuchu
Powstania Listopadowy.
Chcąc poznać miejsca, gdzie żyła moja rodzina w Wolnej Polsce i gdzie toczyły się bohaterskie boje podczas sierpnia i września 1944r. postanowiłem trochę tej historii udokumentować na zdjęciach i opisać walki na Powiślu podając źródła na których się opierałem.
Na budynku przy ul. Przemysłowej, gdzie niedaleko mieszkali moi przodkowie jest płyta upamiętniająca żołnierzy Związku Jaszczurowego Narodowych Sił Zbrojnych, którzy zginęli w walce z Niemcami broniąc konspiracyjnej drukarni, gdzie wydawano czasopisma "Szaniec", "Placówka", "Załoga", "Naród i Wojsko" oraz czasowo Organ Delegatury Rządy "Rzeczpospolita" i Stronnictwa Narodowego "Walka". Bezpośrednio w walce zginęli żołnierze Janik, Paradowski, Szczepański, a 5 rannych zamordowało gestapo.
.JPG)
Powiśle Czerniakowskie, gdzie toczyły się krwawe walki od 10 do 23 września 1944r. podczas Powstania Warszawskiego porównywalne do obrony na Starym Mieście obejmuje obszar między wiaduktem mostu Poniatowskiego i ul. Łazienkowską oraz skarpą wiślaną a brzegiem Wisły.
1 sierpnia 1944r. o godz. 17.00 oddziały powstańcze
Zgrupowania Siekiera czyli V Zgrupowanie Rejonu 2 Obwodu Śródmieście AK rozpoczęły na Czerniakowie walki nie zdobywając głównych celów tj. sejmu, Muzeum Narodowego, stadionu WKS Legia oraz placówki krańcu mostu Poniatowskiego.
.JPG)
Nieudane ataki spowodowały że część oddziałów wycofała się z 1 na 2 sierpnia do Lasów Kabackich, a część na pozycje wyjściowe. Powstańcy opanowali teren pomiędzy Łazienkowską, Rozbrat, Szarą, Czerniakowską. Z 7 na 8 sierpnia przybył z 24 kompanią WSOP
batalionu Narew kpt.
Zygmunt Netzer ps. Kryska, który objął dowództwo na Czerniakowie tworząc V
Zgrupowanie Kryska AK.
Nocami z 3 - 5 września skierowano dodatkowe
Zgrupowanie Radosław najsilniejsze, najbardziej elitarne zgrupowanie Armii Krajowej pod dowództwem ppłk
Jana Mazurkiewicza ps. Radosława, które łącznie z innymi oddziałami liczyło ok. 500 - 600 żołnierzy. Zostało one zorganizowane w bataliony Broda (byłe
Zośka i
Parasol) oraz Czata (byłe
Czata 49 i
Miotła).
Dowódcą oddziałów został ppłk ps. Radosław, a jego zastępcą kpt. ps. Kryska. Zgrupowanie Kryska obsadziło odcinek od strony stoczni rzecznej wzdłuż ul. Łazienkowskiej, ul. Rozbrat do ul. Szarej.