sobota, 2 marca 2013

Ppłk. Anatol Sawicki "Młot" ostatni komendant Okregu Lwowskiego AK - WiN w Lubaniu Śląskim

   Życiorys Komendanta Okręgu AK Lwów, następnie Eksterytorialnego Okręgu Lwowskiego Zrzeszenia AK - WiN ppłk. Anatola Sawickiego ma wiele sprzeczności. Może mieć to związek z częstą zmianą tożsamości podczas okupacji niemieckiej i sowieckiej. Przeważnie podaje się dwie daty i dwa miejsca urodzenia tzn. 14 października 1898r. w Warszawie oraz 14 października 1987r. w Odessie, gdzie urodził się jeden z pięciu braci Wiktor Sawicki. Rodzina pochodziła z Litwy, skąd przybyła na Zamojszczyznę ok. 1782r. Tam jego dziadek posiadał niewielki majątek ziemski w Zaklikowie. Leon jciec, był z zawodu architektem. W Odessie Anatol ukończył w latach 1909 szkołę podstawową, a w 19016r. gimnazjum. Od sierpnia 1916 do marca 1918 r. służył w armii rosyjskiej, w 48 Zapasowym Pułku Piechoty, potem w I. Korpusie I. Pułku Saperów.
  Od listopada 1918r. był w Kijowie członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej. We wrześniu 1939r. walczył jako dowódca dywizjonu artylerii Podlaskiej Brygady Kawalerii w rejonie Warszawy, gdzie dostał się do niewoli. Pod koniec 1939 r. uciekł z niewoli niemieckiej i następnie  wyjechał z żoną do wsi Płonka w woj. lubelskim w charakterze kupca. Na początku 1940r. wstąpił do Związku Walki Zbrojnej i rozpoczał organizować oddziały dywersyjne w rejonie Krasnegostawu i obejmując funkcję komendanta obwodu zmieniając imię i nazwisko na Jerzego Zarębskiego. Po pewnym czasie zaczynają go szukać Niemcy i zostaje przeniesiony do Radomia, a kolejno obejmuję funkcję komendantem Inspektoratu ZWZ - AK w Chełmie. W 1943r. został przeniesiony do Lwowa.
  Po zakończeniu wojny z niemieckim okupantem kontynuuje walkę z kolejnym, tym razem ponownie sowieckim okupantem. Po ewakuacji ze Lwowa ppłk Anatol Sawicki osiedlił się w Lubaniu wiosną 1946r., gdzie najpierw pracował w urzędzie ziemskim, później jako główny księgowy Banku Gospodarstwa Spółdzielczego.
   Organizował kadrowe struktur podziemia lwowskiego, odtwarzane na terenach południowo-zachodniej Polski, na Ziemiach Odzyskanych. Jednocześnie nadal pełnił funkcję ostatniego Komendanta Eksterytorialnego Okręgu Lwów AK-WiN. Został aresztowany 16 marca 1948r. w Lubaniu Śląskim na Dolnym Śląsku przez funkcjonariuszy sekcji III Wydziału Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego WUBP we Wrocławiu. Ppłk Sawicki był przetrzymywany w siedzibie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Lubaniu, później we Wrocławiu, gdzie był poddany brutalnemu śledztwu. W wyniku tortur nie mógł poruszać się o własnych siłach.8 sierpnia 1948 roku wyskoczył przez okno III piętra budynku wrocławskiego UB, chcąc popełnić samobójstwo.
  W stanie agonalnym odwieziony do szpitala wojskowego zmarł 9 sierpnia 1948r. w nocy. Ostatni komendant lwowskiego Okręgu AK został pochowany na cmentarzu Św. Rodziny we Wrocławiu. W 1987r. jego szczątki przeniesiono na cmentarz w Wieluniu.
   Należy wspomnieć, że było trzech braci Sawickich walczących o Polskę. Wiktor zginął w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego, Wacław został ciężko ranny podczas walk o budynek PASTY w Powstaniu Warszawski.
A co było na Kresach, cóż tam porabiał zapomniany na Dolnym Śląsku oficer Wojska Polskiego, Armii Krajowej, Komendant Okręgu AK Lwów, Eksterytorialnego Okręgu Zrzeszenia AK - WiN.
   W sierpniu 1943 w trzech obwodach inspektoratu AK Lwów Południe funkcjonowało 12 rejonów, a w nich w 109 punktach organizacyjnych 38 plutonów kadrowych ze 118 drużynami i 2184 żołnierzami.
   Sztab komendy Inspektoratu liczył 9 osób: trzech oficerów zawodowych - komendant kpt. Anatol Sawicki ps. Młot, oficer organizacyjny ppor. kaw. Bronisław Kawka ps. Andrzej, oficer informacyjny ppor. Jastrzębski ps. Strzała.
   W październiku było już 2263 żołnierzy w 30 pełnych plutonach i 11 szkieletowych, a w grudniu 2802 partyzantów w 40 pełnych plutonach i 7 szkieletowych.
   Brakowało jednak oficerów, było ich zaledwie 24. Miejscem postoju komendy Inspektoratu znajdowało się formalnie na terenie obwodu Bóbrka, a później w największym polskim skupisku w Starym Siole.

Źródła i wydawnictwa:





artykuły powiązane:
Zgrupowanie Lwowskich Oddziałów Leśnych Warta AK 09.1944 - 09.1945
Hanaczów – dwa ataki band UPA oraz Niemiecka pacyfikacja unicestwiły kresową wieś w maju 1944r
Czy to kresowi obrońcy z Hanaczowa, Żołnierze Wyklęci ppłk. Anatola Sawickiego placówki 02 Rudzica WiN
Kadry Lwowskich Oddziałów Leśnych Warta AK w jeleniogórskim wrzesień 1945
Żołnierze AK - WiN, kresowi obrońcy z Hanaczowa na Placówce 02 "Las" w Rudzicy pow. lubańskiego na Dolnym Śląsku.
70 rocznica największej bitwy oddziałów leśnych AK w Polsce pod Osuchami 24 czerwca 1944r.
Fotogaleria cmentarz w Rudzicy
mjr Dragan Sotirovič ps Draża d-ca oddziału lwowskiej AK, zgrupowania Warta - burmistrzem Leśnej
Żołnierze AK - WiN, kresowi obrońcy z Hanaczowa na Placówce 02 "Las" w Rudzicy pow. lubańskiego na Dolnym Śląsku


Źródło:

wikipedia.org
www.zl.lubań24.pl
www.luban24.pl
pl.wikipedia.org
www.honor.pl
wikipedia.org/wiki/Inspektorat_Poludniowy_Okregu_Lwow_AK