niedziela, 23 października 2016

por. Radwan - szpital leśny 665 w Puszczy Solskiej w operacji niemieckiej Sturmwind II, a szpital lubański

    Por. dr Lucjan Kopeć
- Komendant Szpitala Leśnego 655, dyrektor Szpitala Powiatowego, kolejno Zespołu Opieki Zdrowotnej, ordynator oddziału chorób wewnętrznych w lubańskim szpitalu urodził się w Krakowie 2 lipca 1919r.
 
    O zamieszkaniu rodzin wojskowych decydował przydział służbowy wojskowej ojca legionista, oficera Wojska Polskiego. Ostanie lata przed wojną spędził w Warszawie. W latach 1937-39 ukończył 2 lata studiów lekarskich w Wojskowym Centrum Wyszkolenia Sanitarnego w Warszawie jednocześnie pracując w szpitalu. Jako chorąży plutonowy wziął udział w obronie Warszawy, a później został przydzielony do organizowanego szpitala polowego.     21 września 1939r. Kopeć dostał się do niewoli pod okupacją Sowiecką. W czasie transportu na Syberię zdołała uciec i wrócić do 
Warszawy, gdzie rozpoczął prace w Szpitalu dla jeńców - żołnierzy Wojska Polskiego oraz wstąpił do Armii Krajowej przyjmując pseudonim Radwan. Kolejno trafia do Biłgoraja, gdzie zgodnie z rozkazem Komendanta Obwodu AK został powołany na lekarza Obwodu.

 
  Na miejscu w szpitalu w Biłgoraju ppor. Radwan organizuje całe zaplecze sanitarne, gromadzi opatrunki i sprzęt oraz prowadzi szkolenie dla sanitariuszek. 
    Do służby sanitarnej AK wstąpiła także jego młodsza o 2 lata siostra Barbara ps. Ksantypa, która przed wojną studiowała dziennikarstwo, a w roku akademickim 1942/43 ukończył 3 rok studiów lekarskich we Lwowie.
   Wiosną 1944r. Niemcy po rozpracowaniu metod działania lekarzy w szpitalu w Biłgoraju, czyli leczeniu rannych przyjmowanych pod fałszywymi nazwiskami i sposobu kwalifikowania ich chorób rozpoczęli aresztowania. W związku z zaistniałą sytuacją w kwietniu 1944r. rozkazem kpt. Józefa Gniewkowskiego ps. Orsza Komendanta Biłgorajskiego Obwodu AK rozpoczyna się organizacja Szpitala Leśnego 665  (
kryptonim Odwodu AK w Biłgoraju). 
    Na organizator i komendantem Szpitala Leśnego wyznaczono por. lekarza Lucjana Kopcia ps. Radwan.


    29 maja 1944r. następuje uroczyste poświęcenie Szpitala Leśnego 665, a celem zapewnienia bezpieczeństwa zostaje ustalona drużyna osłonowa w składzie:
- Władysław Drygaś ps. Żbik - dowódca drużyny

- Kazimierz Bernacki ps. Kruk
- Adam Droździel ps. Boks
- Zygmunt Wolski ps. Wolak
- Michał Maśko ps. Szron
- Cyprian Łoś ps. Bocian
- Jan Kołtun ps. Pniaczek
- Franciszek Kozłowski ps. Łoś
- Tadeusz Studnicki ps. Czapla
- Marian Witkowski ps. Witek
- Czesław Mazur ps. Czajka
- Jan Podolak ps. Skowronek
- Franciszek Kierepka.  
  16 czerwca 1944r. w związku z niepowodzeniem akcji Sturmwind I Niemcy rozpoczęli w rejonach południowej i wschodniej Biłgorajszczyzny, kolejną akcję Sturmwind II.
   Głównym celem akcji było zniszczenie licznych na tym terenie polskich i sowieckich oddziałów partyzanckich, które paraliżowały niemiecką komunikację i całkowicie kontrolowały sytuację na terenie lasów Puszczy Solskiej oraz w Józefowie i Aleksandrowie. 
    Ponadto oddziały AK stanowiły zagrożenie w dużych miastach, w tym w Biłgoraju, gdzie prowadzali akcje dywersyjne i sabotażowe.  

    Istnienie licznych oddziały AK, BCH, AL na tym terenie były wynikiem niemieckiego terroru, który na Zamojszczyźnie miał największe rozmiary w skali Europy. 

- Pierwsze starcie partyzanckie o charakterze bitwy podczas II wojny światowej - minęło 70 lat

    15 czerwca 1944r. oddziały niemieckie liczące ok. 30 tys. żołnierzy, policjantów i funkcjonariuszy okrążyły niemal całą Puszczę Solską, w której był przegrupowane po walkach z Lasów Janowskich oddziały:
- zgrupowanie AK i BCH mjr Edwarda Markiewicz ps. Kalina - ok. 800 żołnierzy
- zgrupowanie AL- liczące ok. 800 żołnierzy
- zgrupowanie sowieckie oddziałów rajdowych rozpoznawczo-dywersyjnych B. Szangina, G. Kowalowa i S. Czyżowa - liczące ok. 3000 żołnierzy.
  20 czerwca Niemcy sprawdzili lasy na wschód od linii kolejowej Zwierzyniec - Susiec i na południe od rz. Tanwia. 
    21 czerwca po ostrzale artyleryjskim lasów Niemcy ruszyli w głąb Puszczy Solskiej.     Okrążenie w tym czasie tworzyło wielokąt Tarnogród - Susiec - Kranobród - Zwierzyniec - Biłgoraja wschodnia część, całość o rozmiarach ok. 30 na 45 km. 
    Uderzenie niemieckie skierowane zostało na północny obszar leśny zgrupowań AK, BCh, AL kpt. Borkowskiego.     Zgrupowanie AK i BCh wycofało się do południowego obszaru Puszczy, natomiast AL podjęło walkę. 
    Okrążenie po stronie wschodniej przesunęła się do Józefowa, po stronie południowej do Osuch.

- 5 lipca 1945r. żołnierze por. Podkowy z Zamojszczyzny przekroczyli granicę w okolicach Zgorzelca

    22 czerwca w nocy oddziały AL w rejonie Górecka Kościelnego przełamały niemieckie linie i zdziesiątkowane wyszły z okrążenia, partyzanci radzieccy uderzyli w rejonie Hamerni, lecz nie udało im się przełamać okrążenia. 
    Nocą z 23 na 24 czerwca oddziały sowieckiej partyzantki 
wyszły z okrążenia między wsiami Borowiec i Huta Różaniecka.    
    Nocą z 24 na 25 czerwca dochodzi do Bitwy pod Osuchami w Puszczy Solskiej okrążonych oddziałów partyzanckich z jednostkami niemieckimi, w której zginęło 300 partyzantów, w tym siostra por. Radwana Ksantypa, a sam Radwan został ciężko ranny w lewe ramię.

- 70 rocznica największej bitwy oddziałów leśnych AK w Polsce pod Osuchami 24 czerwca 1944r.

  Ranny por. Radwan  zostaje przerzucony do Krakowa, a stąd pod Myślenice, gdzie obejmuje funkcję lekarza Obwodu AK Myślenice, która pełni do stycznia 1945r. 

- Zdobyty - żołnierz oddziału Śmiałego Obwodu AK Myślenice krypt. Murawa Okręgu Kraków AK, Rzeczpospolitej Raciechowickiej, mieszkaniec ziemi zgorzeleckiej

    W lutym 1945r. por. Radwan powraca na Zamojszczyznę, ale tam już jest poszukiwany przez komunistyczny Urząd Bezpieczeństwa. W tej sytuacji postanawia kontynuować przerwane studia lekarskie w Lublinie i w roku akademickim 1945/46 zalicza IV rok studiów.

- 28 stycznia 1945r. oddział por. Konrada Bartoszewskiego ps. Wir bohatera spod Osuch zdobył więzienie UB w Biłgoraju

   W lipcu 1945r. por. Radwan zostaje aresztowany i jest osadzony w więzieniu w Zamościu do lutego 1946r., po czym zostaje zwolniony, ale już wie, że może w każdej chwili spodziewać się ponownych represji. W tej sytuacji po uzyskaniu zaliczenia IV roku studiów lekarskich jeszcze przez kilka miesięcy pracuje w szpitalu w Biłgoraju i Przemyślu, a następnie wyjeżdża do przyjaciela-lekarza z oddziału-Szpitala Leśnego do Wrocławia.
  We Wrocławiu nikomu jeszcze nie znany kończy studia lekarskie pracując i podejmuję pracę jako asystent w II i III klinice chorób wewnętrznych. 
    Kolejno w 1951r. z nakazem pracy wyjeżdza na dwa lata do Leśnej, gdzie zostaje kierownikiem Ośrodka Zdrowia i lekarzem zakładowym ZPJ Dolwis.

- mjr Dragan Sotirovič ps Draża d-ca oddziału lwowskiej AK, zgrupowania Warta - burmistrzem Leśnej

  W 1953 roku zostaje ordynatorem oddziału chorób wewnętrznych i dyrektorem Szpitala Powiatowego w Lubaniu. Funkcje tę pełni do kwietnia 1987r. (w 1973 w miejsce szpitala powstał Zespół Opieki Zdrowotnej).
    W czasie pracy zawodowej uzyskał I i II stopień specjalizacji lekarskiej oraz z zakresu organizacji służby zdrowia rozpoczynając starania o budowę nowego szpitala. 
    W 1987r. otwarto nowy nowy szpital liczący 
348 łóżek. Po przejściu zawału w 1986r. w kwietniu 1987r. przeszedł na emeryturę. Zmarł w 9 stycznia 1988 roku. 
    Przyjaciel por. Radwana od 1937r. dr Zbigniew Krynicki ps. Korab

    łącznik Komendanta Obwodu Biłgoraj AK z dowódcą oddziału leśnego por. Konradem Bartoszewskim ps. Wir podczas akcji zdobycia więzienia UB w Biłgoraju 28 stycznia 1945r. 

    napisał: „ Lucjan… wierny sobie i swoim najgłębszym zasadom poświęcił się swemu zawodowi i chorym 

... wykazał, że bez przynależności do rządzącej partii…można dokonać rzeczy wartościowych 

i uzyskać szacunek nawet tych z przeciwnego brzegu”
    W lubańskim parku na Kamiennej Górze rośnie pomnik przyrody nr 587 tulipanowiec amerykański o imieniu Lucjan. Przebieg walk partyzanckich w Puszczy Solskiej pod Osuchami opisany jest w książce Jerzego Markiewicza „Paprocie zakwitły krwią partyzantów”.



artykuły powiązane: