Armia Krajowa Zgorzelec (AK - NOW - NSZ - AKO - NZW - WiN) - Wirtualne Muzeum Historii Wy(za)klętej: Pierwsze starcia partyzanckie o charakterze bitwy podczas II wojny światowej

czwartek, 27 grudnia 2012

Pierwsze starcia partyzanckie o charakterze bitwy podczas II wojny światowej - minęło 70 lat

W połowie grudnia 1942 r. na Zamojszczyznę przybył Komendant Główny Batalionów Chłopskich Franciszek Kamiński, który na naradzie z komendantami obwodów Biłgoraj, Zamość, Hrubieszów rozkazał zmobilizować w lasach Puszczy Solskiej siły partyzanckie i rozpocząć kontratak na siły niemieckie w trzech podstawowych kierunkach:
- zorganizowania samoobrony przeciw działaniom Niemców,
- przeciwdziałanie ekspedycjom wysiedlań Polaków,
- atakowanie wsi zasiedlonych przez kolonistów niemieckich w miejscu wypędzonych Polaków.

- 70 lat minęło od wysiedleń z Zamojszczyzny - 27/28 listopada 1942r. - Dzieci Zamojszczyzny

W ramach pomocy do kierowania działaniami BCh został skierowany szef oddziałów specjalnych w KG BCh por. Jerzy Mara- Meyer ps. Vis wyszkolony w Anglii oficer do walki dywersyjnej oraz dodatkowo trzech oficerów.
Oddziały AK, BCh oraz ugrupowania radzieckie zaatakowały zasiedlane przez Niemców wsie, linie komunikacyjne, posterunki policji oraz formacje i komisje dokonujące wysiedleń.

   W nocy z 10/11 grudnia 1942r. Oddział Specjalny BCh Henryka Derweckiego ps. Sęp zaatakował wieś Nawóz, paląc gospodarstwa zasiedlone przez kolonistów niemieckich w miejsce wypędzanych polskich właścicieli gospodarstw.
   Równie szybko uaktywnił swoją działalność Oddział Specjalny BCh por. Roberta Aborowicza ps. Azja.
   13 grudnia 1942r. oddział ten zaatakował Urząd Gminy i areszt w Krywicach, uwalniając aresztowanych podczas wypędzeń Polaków.    W dniach 20 a 25 grudnia żołnierze oddziałów BCH zaatakowali i spalili 10 skolonizowanych przez Niemców wsi.
      27 grudnia 1942r. I kompania kadrowa Batalionów Chłopskich oraz sowiecki oddział partyzancki pod dowództwem Wasyla Wołodina niedaleko wsi Wojda stoczyły pierwsze w historii II wojny światowej starcie partyzanckie o charakterze bitwy.
      W styczniu 1943r. oddziały AK przeprowadziły akcję Wieniec II w ramach, której dokonały ok. 60 akcji zbrojnych.
   1 lutego 1943r. stoczona została pod Zaboreczynem największa bitwa w ramach Powstania Zamojskiego, która na kilka miesięcy wstrzymała wysiedlenia Polaków.
   Bitwa zakończyła się całkowitym zwycięstwem oddziałów Batalionów Chłopskich przy wsparciu plutony AK. Siły okupacyjne Niemców zostały zupełnie rozbite przy minimalnych stratach własnych.
   W bitwie uczestniczyli następujące jednostki bojowe:
1. kompania por. Władysława Maślanki ps. Sielski,
2. kompania Jana Głogowskiego ps. Głowacki,
4. kompania por. Stanisława Burdy ps. Burski,
5. kompania Piotra Mielnika ps. Szczerbiński,
11. kompania plut. Władysława Chmielowca ps. Turzyniec.