Armia Krajowa Zgorzelec (AK - NOW - NSZ - AKO - NZW - WiN) - Wirtualne Muzeum Historii Wy(za)klętej: mjr Dragan Sotirovič ps Draża d-ca oddziału lwowskiej AK, zgrupowania Warta

wtorek, 26 listopada 2013

mjr Dragan Sotirovič ps Draża d-ca oddziału lwowskiej AK, zgrupowania Warta - burmistrzem Leśnej

     Mjr Dragan Sotirovič ps Draża, jako kapitan armii jugosłowiańskiej był adiutantem gen. Draży Mihajlovića zamordowanego po wojnie z rozkazu komunistycznego gen. Tito. Po ucieczce z obozu jenieckiego w Rawie Ruskiej nawiązał kontakt z Armią Krajową we Lwowie, w których został zastępcą dowódcy oddziałów leśnych 14 pułku ułanów AK.
   31 lipca 1944r. po zakończeniu działań w ramach Akcji Burza we Lwowie został aresztowany przez NKWD wraz z innymi oficerami Okręgu AK Lwów. Aresztowanie miały miejsce podczas spotkania z sowietami po zdobyciu Lwowa, celem ustalenia dalszej współpracy. Mjr Dragan Sotirovič za walkę o Lwów został odznaczony przez sowietów Czerwona Gwiazdą, którego bardzo cenili jako dowódcę.
   Po aresztowaniu został przekazany funkcjonariuszom Smiersza, gdzie odrzucił propozycję sowietów przejścia ze swoim oddziałem AK na ich stronę.

Po ucieczce z sowieckiego więzienia przedostał się wraz z wieloma żołnierzami na Rzeszowszczyznę za San, gdzie były od nowa organizowane lwowskie leśne oddziały w Zgrupowanie Warta. Jako doświadczony i skuteczny oficer został dowódcą kompanii D14, nawiązującą nazwą do 14 pułku ułanów jazłowieckich AK.

- Zgrupowanie Lwowskich Oddziałów Leśnych Warta AK 09.1944 - 09.1945

Zgrupowanie liczyło ok. 1500 żołnierzy, którzy oczekiwali na rozkaz uderzenia na Lwów celem odbicia go z rąk Ukraińskich.
27 lipca 1944r. za zasługi w czasie Akcji Burza we Lwowie został odznaczony przez płk./ gen Władysława Filipkowskiego orderem Virtuti Militari. Draża walczył po Serbsku z "nożem w zębach", a po polsku z "szablą w dłoni".

- W Pieńsku k. Zgorzelca zmarł gen bryg. Władysław Filipkowski 17 kwietnia 1950r. - Komendant Obszaru Lwów AK

13 grudnia 1944r. oddział mjr. Dragana Sotirovica uwalnił 11 żołnierzy obwodu AK Brzozów, w tym oficerów jej komendy z aresztu komunistycznego UB w Brzozowie.

- Opanowanie aresztu Urzędu Bezpieczeństwa w Brzozowie 13 grudnia 1944

5 marca 1945r. został przypadkowo ujęty przez funkcjonariuszy NKWD pod Dynowem. Ponownie ucieka z więzienia i nierozpoznany podaje się za oficera francuskiego nazwiskiem Jacques Roman, powracającego z obozu w Odessie.

Na przełomie kwietnia i maja 1945r. dołączył ponownie do oddziału AK.
29 maja 1945r. podpisał w Siedliskach „pakt o nieagresji" z UPA uznający, że Sowieci od tej chwili są wspólnym wrogiem obu stron. Do zawarcia trwałego porozumienia nie doszło, ale zmniejszyło ono cierpienia polskiej i ukraińskiej ludności cywilnej. Oddział Draży współdziałał z SOO NSZ Antoniego Żubryda oraz lokalną Samoobroną antyukraińską z Grabówki, której dowódcą był Mieczysław Bielec ps. Bystry.

- Mieczysław Bielec ps. Błysk, żołnierz NOW-AK Krosno oddziału Orskiego, Zgrupowania Lwowskiego Oddziałów Leśnych AK Warta, Okręgu WiN Jelenia Góra w Olszynie k. Lubania

25 czerwca 1945r. oddział Draży wykonał ostatnią akcję na drodze pomiędzy Jasienicą a Domaradzem, gdzie zlikwidował oddział sowiecki z taborem, odbierając mu zrabowane konie i krowy.
   W wyniku prowadzonych działań, męstwa, odwagi na polu walki Draża został awansowany w Armii Krajowej do stopnia majora. Następnie jak większość żołnierzy okręgów kresowych AK przez Małopolskę udał się na Dolnym Śląsku, gdzie zastał burmistrzem miasta Leśna (Marklissa) k. Lubania. W jego biurze pracowały łączniczki Armii Krajowej, natomiast Józef Szajda ps. Belabes był komendantem milicji w tym mieście.
   W czasie transportów UNRRA i przesiedlania Niemców, wykorzystał okazję i załadował swoich ludzi do pociągu jadącego na Zachód do amerykańskiej strefy okupacyjnej w Niemczech, a następnie do Francji.
   Zamieszkał w Monaco, gdzie żył na emigracji pod zmienionym nazwiskiem Jacques Roman. Zmarł nagle na zawał serca podczas corocznej pielgrzymki na górę Athos w Salonikach, gdzie spotykał się z synem pozostawionym z matką w komunistycznej Jugosławii.