Armia Krajowa Zgorzelec (AK - NOW - NSZ - AKO - NZW - WiN) - Wirtualne Muzeum Historii Wy(za)klętej: Susiec

środa, 23 marca 2016

26 marca 1945r. żołnierze AK por. Bartoszewskiego ps. Wir rozbili obóz NKWD w Błudku na Roztoczu

Na terenie Zamojszczyzny na Roztoczu w gminie Susiec w lesie między Hamernią, a Oseredkiem w Błudku, w pobliżu kamieniołomów w Nowinach od września 1944r. do końca marca 1945r. działał obóz pracy wzorowany na sowieckich gułagach dla żołnierzy Armii Krajowej.

- 28 stycznia 1945r. oddział por. Konrada Bartoszewskiego ps. Wir bohatera spod Osuch zdobył więzienie UB w Biłgoraju

26 marca 1945r. obóz ten został zdobyty przez oddział AK por. Konrad Bartoszewskiego ps. Wir podziemia niepodległościowego na Zamojszczyźnie.

- 70 rocznica największej bitwy oddziałów leśnych AK w Polsce pod Osuchami 24 czerwca 1944r.

Jednakże tuż przed wyzwolenie obozu więźniowie zostali wyprowadzeni przez strażników. Podczas uwięzienia w obozie zostało zabitych od kilkudziesięciu do kilkuset żołnierzy Armii Krajowej.

- por. Radwan - szpital leśny 665 w Puszczy Solskiej w operacji niemieckiej Sturmwind II, a szpital lubański

Obecnie na miejscu jest cmentarz, gdzie jest postawiony dębowy krzyż oraz pomnik z napisem:

„Przechodniu!
To jest Błótko - miejsce zbrodni.
I choć na chwilę zatrzymaj się w nim
i wspomnij sobie o obrońcach Twych
z Armii Krajowej rozstrzelanych w obozie tym,
przez morderców z NKWD i im podobnym służalcom Moskwy
z PPR, a imię ich to PKWN.”

Oddział poakowski liczący ok. 30 żołnierzy z rejonu Suśca oraz Józefowa zaatakował obóz NKWD/UB w Błudku.
Przed akcją dowództwo oddziału nawiązano kontakt z załogą obozu utrzymywany przez żołnierzy z placówki Bystrego.

Dwóch żołnierzy z załogi obozu NKWD w Błudku spotkało się z dowództwem poakowskiego oddziału i „zażądało” likwidacji tego obozu.
   W dniu akcji przybyło na wyznaczony punkt kilku żołnierzy z obozu Błudka, a dwóch z nich zostało zatrzymanych jako zakładników, natomiast pozostali dołączyli do oddziału por. Wira włączając się do akcji zdobycia obozu.
   Znając hasło żołnierze AK rozbroili wartownika przy bramie oraz kolejno w baraku z wojskiem.
   Żołnierze podziemia antykomunistycznego zniszczyli obóz, rozbroili kompanię wartowniczą liczącą ok. 150 osób, która nie podjęła walki.
   Komendant obozu Konowałow, jego współpracownik oraz sześciu oficerów zginęło. Rozbrojeni żołnierze rozeszli się, część do Tomaszowa Lubelskiego, chętnych do służby w AK nie przyjęto.
   Obozu nie odbudowano, a w latach 1951- 53 jednostka KBW przeprowadziła ekshumację pochowanych tam żołnierzy, których przypuszczalnie pochowano na „Rotundzie” w Zamościu.
   Na parę godzin przed zajęciem obozu w Błudku wyprowadzono wszystkich więźniów na stację w Długim Kącie i wywieziono w stronę Lublina.

W obozie w Błudku jednym z wielu więzionych był przyszły dowódca oddziałów wyklętych WiN na Polesiu Leon Taraszkiewicz ps. Jastrząb, który w czasie likwidacji obozu, tj. 25 marca 1945 r., uciekł z konwoju więźniów.
Leon Taraszkiewicz ps. Jastrząb późniejszy dowódca antykomunistycznego oddziału Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość na Polesiu (13 maja 1925 r. Duisburgu - poległ śmiercią żołnierza 3 stycznia 1947r. w Siemieniu)

- Pierwsze starcie partyzanckie o charakterze bitwy podczas II wojny światowej - minęło 70 lat