czwartek, 7 maja 2026

Płk. Topór - oficer GO Jagmin Armii Kraków, Komendant Rejonu Kraków – Podgórze ZWZ/AK, Komendant Okręgu Lwów AK-NIE, dowódca Zgrupowania Lwowskiego AK Warta, Prezes Zrzeszenia WiN Jelenia Góra Zachód

Płk. Franciszek Rekucki urodził się 6 czerwca 1895 r. w Volosca ( Istria - Słowenia), we wczesnym dzieciństwie osierocony. W latach 1906 - 08 uczył się w gimnazjum w Krakowie. W 1912r. zdał maturę w VII gimnazjum we Lwowie. Przed I wojną światową działał w Polskich Drużynach Strzeleckich. Od 16 sierpnia 1914r. jako ochotnik służył w Legionach Polskich w stopniu szeregowego. Jako podoficer uczestniczył w kampaniach karpackiej, besarabskiej, bukowińskiej i wołyńskiej. Po kryzysie przysięgowym i rozwiązaniu Polskiego Korpusu Posiłkowego został internowany 18 lutego 1918r. i wcielony do armii austro–węgierskiej i walczył na froncie włoskim.     Po ucieczce z frontu włoskiego wstąpił do Szkoły Podchorążych Polskiej Siły Zbrojnej w Ostrowi Mazowieckiej. 18 grudnia 1918r. zgłosił się jako podchorąży instruktor do Legii Akademickiej (36 pułk piechoty). 1 marca 1919r. został mianowany na stopień podporucznika, a 1 kwietnia 1920r. awansowany na stopień porucznika, brał udział w walkach z wojskami ukraińskimi. Od 1 kwietnia 1920r. do 12 października 1920r. dowodził kompanią na froncie białoruskim i nad Dźwiną, a potem na froncie południowym. 
    Do 15 marca 1921r. stacjonował na granicy wschodniej. Po staraniach dostał się do korpusu oficerów kawalerii, gdzie  od kwietnia 1921r. do 9 kwietnia 1932r. służył w 22. pułku ułanów podkarpackich. 26 maja 1923r. został awansowany na stopień rotmistrza. 1 stycznia 1930 r. awansowano go na stopień majora. Od kwietnia 1932r. do 2 kwietnia 1937r. służył w 18. pułku ułanów na stanowisku kwatermistrza i zastępcy dowódcy. 
    W kwietniu 1937r. objął stanowisko zastępcy dowódcy 5. pułku strzelców konnych w Dębicy. 
    We wrześniu 1939r. dowodził dywizjonem, a potem odwodem 5. pułku strzelców konnych Krakowskiej Brygady Kawalerii w Grupie Operacyjnej Jagmin w Armii Kraków. 
    Od 13 września 1939r. podlegał improwizowanej Armii Lublin. W niewoli niemieckiej przebywał w obozie w Krakowie, skąd  został zwolniony jako chory. 
    W początkach 1940r. wstąpił do ZWZ-AK używając pseudonimów Bak, Podgórski, Roch, Róg, Topór. 
    Wiosną 1940r. został Komendantem IV Odcinka Kraków – Podgórze Obwodu Kraków-Miasto ZWZ-AK. Nawiązał wówczas współpracę z socjalistami z Gwardii Ludowej Polskiej Partii Socjalistycznej Wolność Równość Niepodległość (GL PPS WRN).
     W marcu 1941r. został Komendantem Obwodu Kraków - Miasto ZWZ - AK. W tym czasie został awansowany na podpułkownika służby stałej. 
    31 marca 1943r.  został ciężko ranny podczas aresztowania na Plantach w rejonie ul. Dunajewskiego. Był przesłuchiwany przez gestapo w więzieniu na Montelupich (przez kolegę z armii austro-węgierskiej). Ostatecznie został przeniesiony do szpitala więziennego i podjął się roli łącznika w ramach niemieckiej Akcji Berta między Niemcami, a KG AK. Po zwolnieniu zameldował przełożonym o propozycjach Niemców. 
    Po zakończeniu kwarantanny w związku z aresztowaniem  został skierowany na teren Obszaru Lwowskiego AK. W czerwcu 1944r. został II zastępcą Komendanta Okręgu Lwów AK do spraw inspekcji oddziałów leśnych. 
    W czasie Akcji Burza od 18 do 27 lipca 1944r. dowodził Zgrupowaniem Wschód. 

5 Dywizja Piechoty AK podczas Akcji Burza we Lwowie

    Z początkiem sierpnia 1944r. płk. Rekucki przeszedł ponownie do podziemia antykomunistycznego, zostając Komendantem Okręgu Lwowskiego NIE. 

Struktura Okręgu Lwów NIE 1944

    Od września 1944r. do września 1945r. dowodził Zgrupowaniem Oddziałów Leśnych Obszaru Lwowskiego AK Warta. Zagrożony aresztowaniem razem ze Zgrupowaniem przeszedł za San w Rzeszowskie na Podkarpaciu. Jesienią 1944r. wspomógł Komendę Podokręgu Rzeszów AK  kwotą 900 tys. złotych. 

Zgrupowanie Lwowskich Oddziałów Leśnych Warta AK 09.1944 - 09.1945

 W okresie lipiec - sierpień 1945r. płk Franciszek Rekucki wraz z płk Bolesławem Tomaszewskim przeprowadzili ewaluację żołnierzy rozwiązanego Zgrupowania w okolice regionu jeleniogórskiego na Dolnym Śląsku, gdzie przystąpili do tworzenia kolejnej konspiracyjnej struktury antykomunistycznej Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj (DSZ). 
    We wrześniu Okręg Dolnośląski DSZ został przekształcony w Okręg Jelenia Góra Zachód WiN kryptonim Huta Dolina z siedzibą w Jeleniej Górze. Okręg funkcjonował do czerwca 1946r. obejmując swym zasięgiem 15 powiatów woj. dolnośląskiego był podporządkowany Zarządowi Obszaru Południowego WiN w Krakowie. Okręg powstał głównie w oparciu o kadry AK woj. lwowskiego, które ewakuowały się w pierwszej fazie do sierpnia 1944r. i stworzyły Zgrupowanie Warta kwaterujące na Rzeszowszczyźnie. 
Kierownikiem Okręgu Jelenia Góra WiN Zachód został płk. Franciszek Rekucki, a jego zastępcą ppłk Bolesław Tomaszewski ps. Warta. Punkt kontaktowy w Jeleniej Górze został wyznaczono koło Teatru i Ratusza w budynku POR. Po wycofaniu się płk. Rekuckiego  październiku 1945r. z działalności w kolejnym kierownikiem Okręgu WiN został ppłk Bolesław Tomaszewski, który 23 sierpnia 1945r. przybył do Karpacza k. Jeleniej Góry wraz z większością oficerów Zgrupowania Warty w tym:
- por/kpt. Ludwika Kurtycza ps. Mazurkiewicz
- kpt. Witold Szredzki ps. Sulima,
- mjr Włodzimierz Białoszewicz ps. Dan.
    Płk. Rekucki powrócił do Kraków i jako inwalida III grupy podjął pracę w krakowskich przedsiębiorstwach budowlanych. 
   Po 1956r. był przez krótki czas radnym Dzielnicowej Rady Narodowej Kraków - Podgórze. 
    W 1962 r. przeszedł na emeryturę. Zmarł 20 marca 1972r. 
    Odznaczony dwukrotnie Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości, trzykrotnie Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Partyzanckim. 
    

        
Źródło:
at
Labels: , , , , ,