W 1940r. sformowana przez Zygmunta Brandta ps. Saturn kompania szturmowa była dowodzona przez por. Stanisława Ornocha ps. Babicz i ppor. Karola Gomułkę ps. Long. Równie podobne były dzieje plutonu 135 zebrane przez rodziny walczących powstańców i opisane przez Andrzeja Dławichowskiego.
Początki oddziału kadeckiego
Na przełomie października i listopada 1939r. kadeci korpusów ze szkół we Lwowie i Rawiczu utworzyli konspiracyjną grupę w Warszawie, której inicjatorami byli:
- Juliusz
Klepacz ps. Ran, - Witold Zalewski ps. Lech,
- Harald Godlewski ps. Tatar, - Władysław Lebenstein,
- NN ps. Anto, - Zbigniew Czerniewicz ps. Jurgis.
Do końca 1940r. w oddziale byli kolejni ochotnicy w tym:
NN ps. Ostija, Darling ps. Grot, Janusz Rajski ps. Ketlicz, Zbigniew Mróz ps. Grey,
Świderski, Jarosław Grabiński ps. Konrad, Kazimierz Chmaj ps. Stach,
Andrzej Jagielski ps. Jodła, Remigiusz Poszeptyński ps. Roch.
W połowie 1941r. oddział liczący 35 ochotników został włączony w szeregi ZWZ/AK jako pluton kadecki pod dowództwem:
-
dowódca plutonu Juliusz Klepacz ps. Ran,
-
dowódca I drużyny Witold Zalewski ps. Lech,
-
dowódca II drużyny Harald Godlewski ps. Tatar,
-
dowódca III drużyny Karol Perłowski ps. Łoś.
Kandydaci rekrutowali się wśród młodzieży uczestniczącej w tajnych
kompletach prowadzonych przez nauczycieli szkół im. Staszica,
Zamojskiego, Niklewskiego, Siodłowskiego.
Do końca stycznia 1942r.
przybywa kolejnych 25 chętnych m. in.
Jan Gołębiowski ps. Dziryt, Dariusz Gołębiowski ps. Krak,
Leon Heinich ps. Wąsik, Henryk Jagieła ps. Kwiatek,
Zdzisław Jarkiewicz ps. Longin, Wiesław Jastrzębski ps. Adaś, Kazimierz Romankiewicz ps. Dym, Leopold Karuk ps. Romek,
Tadeusz Dziurzyński ps. Borosz, NN ps. Mauser,
Tadeusz Szmiger ps. Wład, Jan Dławichowski ps. Michał,
Leszek Filipkowski ps. Zych, Tadeusz Trębicki ps. Lubicz,
Sylwan Sieczkowski ps. Rafał, Janusz Chyliński ps. Góral,
Jerzy Chyliński ps. Pastuszek, Jerzy Zarzycki ps. Okoń (od lata 1942r. w Szarych
Szeregach), Wiesław Królikowski ps. Janusz,
Zdzisław Michalak ps. Mały, Edward Wadecki ps. Zbyszek,
Władysław Kabuła ps. Jerzy Jan Gąssowski ps. Olcha, Kania,
Janusz Sawicki ps. Olgierd, Zabawa, Roman Rejch ps. Bolesław, Ryszard Błażyński ps. Mirosław, Jerzy Godwod ps. Kaem.
Tym samym stworzono
sekcje, na
czele których stanęli:
-
Jan
Gołębiowski ps. Dziryt, -
Dariusz Gołębiowski ps. Krak,
-
Janusz Chyliński ps. Góral, -
Edward Wadecki ps. Zbyszek.
W związku rozbudową oddziału wyznaczano dodatkowe punkty kontaktowe i miejsca zbiórek w lokalach przy ulicach Żurawiej, Dmochowskiego, Różanej, Hożej, Przyrynek, Skaryszewskiej, przy pl. Wilsona.
W
lutym 1942r. dołączają do:
- sekcji Janusza Chylińskiego ps. Góral; Stefan Ferencowicz ps. Funio, Jur,
Zbigniew Borucki ps. Karol,
- drużyny Karola Perłowskiego ps. Łosia; Jerzy
Kluniewicz ps. Mat.
W tym czasie plutonowi powierzono zadania dotyczące
rozpoznania niemieckich instytucji, urzędów, obiektów wojskowych, służb
bezpieczeństwa w rejonie Alei Ujazdowskich, Alei Szucha,
narożnika ul. Pułaska i Rakowiecka oraz oddziału papierów wartościowych przy al. Niepodległości. Zadania realizowały grupy z drużyn:
- Karola
Perłowskiego ps. Łoś
- Dariusza Gołębiowskiego ps. Kraka
- Janusza Chylińskiego ps. Góral
Działalność oddziału kadeckiego
W związku z ciągłym
napływem ochotników w
czerwcu 1942r. pluton przekształcony w kompanię kadecką i podporządkowano organizacyjnie rot.
Włodzimierzowi Zawadzkiemu ps. Bartkiewicz z dowództwa Obwodu Śródmieście AK.
Na
czele kompanii stanęli:
-
dowódca kompanii por. kaw. NN ps. Dan,
- z-ca
d-y kompanii Juliusz Klepacz ps. Ran,
-
szef kompanii Remigiusz
Poszeptyński ps.
Roch.
Dowódcy
plutonów:
-
Witold
Zalewski ps. Lech,
-
Karol Perłowski ps. Łoś,
-
Harald Godlewski ps. Tatar.
Dowódcy
drużyn m.
in.:
-
Jerzy Kluniewicz ps. Mat,
-
Jan Gąssowski ps. Olcha,
Kania,
-
Dariusz Gołębiowski ps. Krak,
-
Jarosław Grabiński ps. Konrad,
-
NN ps. Sosna
Dowódcy
sekcji
m. in.:
-
Jan Gołębiowski ps. Dziryt,
-
Janusz Chyliński ps. Góral,
-
Henryk Jagieła ps. Kwiatek,
-
Leon Heinich ps. Wąsik,
-
NN, Babinicz,
-
Jan Dławichowski ps. Michał,
-
Edward Wadecki ps. Zbyszek,
-
Sylwan Sieczkowski ps. Rafał,
-
Zbigniew Czerniewicz ps. Jurgis.
Latem
1942r. w lasach
piaseczyńskich oraz w Puszczy Kampinoskiej prowadzono ćwiczenia. Od czerwiec do październik
1942r. do plutonu Witolda Zalewskiego ps. Lech
zostali przyjęci kolejni ochotnicy:
Jerzy Tarnawski ps. Gawron,Maciej Gorzęchowski ps. Alek,
Bogdan Jaworski ps. Pip, Jerzy Kielgrzymski ps. Antoś,
Antoni Wajszczuk ps. Toni, Zdzisław Śliwiński ps. Paweł, Witold,
Józef
Trzeciński ps. Jędrek, Bronisław Kowgier ps. Bronisław, Andrzej Malowaniec ps. Wróbel, Henryk Nowak ps. Heniuś,
Kazimierz Wawrzyńczak ps. Rett, Andrzej Żółtowski ps. Beton.
W październiku 1942r. kompania została przekształcona w batalion kadecki, który wiosną
1943r. liczył 200 żołnierzy:
Dowódca; por. NN ps. Topór, instruktor Szkoły Podchorążych
Piechoty,
Dowódcy
plutonów:
-
pluton 1; Witold
Zalewski ps. Lech, a po jego
aresztowaniu w listopadzie 1942r., Tadeusz Rackiewicz ps. Bicz,
-
pluton 2; Karol Perłowski ps. Łoś,
-
pluton
3; Dariusz
Gołębiowski ps. Krak, od wiosny 1943r. u por. Dana.
Dowódcy
drużyn:
-
Jerzy Kluniewicz ps. Mat,
-
Jerzy Bulwin ps. Marynarz,
-
Dariusz Gołębiowski ps. Krak, w składzie w 3 pluton od 1943r.
-
Jarosław Grabiński ps. Konrad,
-
Jan Gąssowski ps. Olcha, Kania,
-
Jan Gołębiowski ps. Dziryt,
-
NN ps. Sławski od
wiosny 1943r. w plutonie II,
-
NN ps. Sosna
od wiosny 1943r.,
-
NN ps. Wit od
wiosny 1943r. w plutonie II,
-
NN ps. Wysoki, w składzie w 3 pluton od 1943r.
-
Leon Heinrich ps. Wąski, w składzie w 3 pluton od 1943r
Dowódca - por. NN ps. Czarny do odejścia w grudniu 1942r.
Dowódca
plutonu 2:
-
Włodzimierz Radajewski ps. Rataj.
Dowódcy
drużyn:
-
Andrzej Kudrewicz ps. Korsarz,
-
NN ps. Antoś,
-
Andrzej jagielski ps. Jodła.
Oddział
kobiecy
pod
dowództwem Jesionowej ps. Lena, Wanda (służba sanitarna, łączności, administracji, rozpoznania) z punktem
kolportażu prasy urządzonym w mieszkaniu Kraka i
Dziryta przy ul. Żurawiej 1.
Oddział
Specjalny powstały na bazie 3 plutonu w 1943r.w składzie:
- dowódca -
Juliusz
Klepacz ps. Ran
-
z-ca dowódcy - Dariusz
Gołębiowski ps. Krak.
Patrol
1 - dowódca Dariusz Gołębiowski ps. Krak, zastępca dowódcy, -
Leon Heinrich ps. Wąski, d-ca drużyny,
-
Jan Gołębiowski ps. Dziryt, d-ca drużyny,
-
Tadeusz Dziurzyński ps. Borosz, Orlicz, d-ca drużyny,
-
Janusz Chyliński ps. Góral, d-ca sekcji,
-
Włodzimierz Jabłoński ps. Maria, d-ca sekcji,
-
Henryk Jagieła ps. Kwiatek, d-ca sekcji,
-
Edmund Lebiedziński ps. Bobek, d-ca sekcji.
Patrol
2 - dowódca Jan Gąssowski ps. Olcha, Kania,
-
NN ps. Antoś, d-ca drużyny,
-
Janusz Rajski ps. Ketlicz,
d-ca drużyny.
Patrol
3 - dowódca Jesionowska ps. Lena, Wanda
-
Irena Rayska ps. Irena,
-
NN ps. Dada,
-
NN ps. Lusia,
- NN
ps. Marianna.
Oddział specjalny
ze służbą pomocniczo-wywiadowczą oraz sanitarną liczył
ok. 80 ochotników w tym m. in:
Janusz Sawicki ps. Olgierd, Zabawa, Wiktor Baryczko ps. Dzierżak, Józef Pawlik ps. Piorun, NN ps. Gerhard, Dionizy Mazur ps. Pietrek, Stanisław Woźniak ps. Mały, Jan Sawicki ps. Sowa,
Andrzej Zwartyński ps. Andrzej.
.JPG)
W jednym z grypsów „Ran” poinformowała, że „Jurgis” zdradził. Dowódca
batalionu por. Dan zarządził obserwacje ”Jurgisa”, który był już na wolności, przez
żołnierzy drużyny Jarosława
Grabińskiego ps. Konrad m.
in. Sylwana Sieczkowskiego ps. Rafał, Ryszarda Błażyńskiego ps. Mirosław,
Edwarda Wadeckiego ps. Zbyszek, Kazimierza Chmaja ps. Stach.
W
listopadzie 1942r. por. Dan wydał rozkaz zdobywania broni, który został cofnięty na początku 1943r. W
połowie grudnia 1942r. odszedł z batalionu por. Czarny i 2 kompania
została podporządkowana bezpośrednio por. Danowi.
Witold Zalewski
ps. Lech
został wysłany do obozu koncentracyjnego. „Ran” uciekł z transportu do Oświęcimia na przełomie marca i
kwietnia 1943r. po czym wrócił do Warszawy. Po aresztowaniu Lecha
dowództwo 2 plutonu objął Tadeusz
Rackiewicz ps. Bicz,
absolwent korpusu kadetów i Tajnej Szkoły Podchorążych
Piechoty. Drużyna Kraka licząca ok. 50 ochotników została
przekształcona w 3 pluton. W
maju 1943r. Wojskowy Sąd Specjalny AK wydał wyrok śmierci na
"Jurgisa" wykonany na przełomie maja i czerwca przez Jana Gąssowskiego
ps. Kania i „Rana”.
Oddział partyzancki Wilk i rozwiązanie batalionu
Na
początku lipca 1943r. Ran zaproponował utworzenie
oddziału partyzanckiego wydzielonego z Oddziału Specjalnego, w związku z tym, że wielu jego żołnierzy było spalonych, byli w trudnej sytuacji materialnej, wobec braku pracy. Gotowość
wymarszu pierwszej grupy ustalono na połowę sierpnia 1943r. przyjmując dla oddziału kryptonim Wilk.
19 sierpnia oddział wyruszył
celem przeprowadzenia wspólnej akcji w
Choszczówce z oddziałem AK por. Ludwika ze Starego Miasta. Akcja
nie doszła do skutku, a efektem wymarszu było rozbicie oddziału, śmierć Rana, aresztowania żołnierzy:
-
Józefa
Pawlika ps. Piorun –
zwolniony dzięki ciotce pracującej na posterunku żandarmerii,
-
Zbigniewa
Kowarskiego ps. Gęś –
wywieziony do obozu zagłady w Oświęcimiu,
-
Kazimierza Romana ps. Karaś
– rozpoznany na Pawiaku na podstawie zeznań Jurgisa i
rozstrzelany.
Po dochodzeniem we
wrześniu 1943r. batalion został rozwiązany,
a żołnierzy przydzielono jednostek AK w
Warszawie i poza m. in. do:
-
kompanii sztabowej Obszaru krypt. Koszta (żołnierze
oddziału Wilk)
-
plutonu 1112 w dywizjonie Jeleń z zadaniem osłony KG AK
-
pułku Baszta (drużyna Leona Heinricha ps. Wąsik),
-
Zgrupowania por. Bartkiewicza (pluton Łosia),
-
oddziału dyspozycyjnego dywersji bojowej I Obwodu Śródmieście
(patrol Kani),
-
25 Pułk Piechoty AK Okręgu Łódzkiego (pod dowództwem Kraka rwący się do
walki, z których część przeszła do 30 Poleskiej DP AK w grupie
kpt. Alfreda Paczkowskiego ps. Wania),
- 2 pluton pchor. Tadeusza Rackiewicza ps.
Bicz został wcielony do VII
Zgrupowania
por. Kuby 2
Rejonu I Obwodu Warszawskiego AK i przyjął numerację 135 pluton.
Pluton 135
Dowódca
plutonu kpr. pchor. Tadeusza Rackiewicza ps. Bicz,
- Dowódca
I
drużyny Edward
Wadecki ps. Zbyszek,
- Z-ca
Dowódcy I drużyny st. strz. Kazimierz Chmaj ps. Stach,
- Sekcyjny
1 sekcji
strz. Bogusław Cioth ps. Jan,
- strz.
Bronisław Kowgier ps. Bronisław,
- strz.
Zbigniew Lejman ps. Darek,
- strz.
Roman Rejch ps. Bolesław,
- Kazimierz
Romankiewicz ps. Dym,
- strz.
Zenon Sieczkowski ps. Józef
- Sekcyjny
2 sekcji
st. strz. Sylwan Sieczkowski ps. Rafał,
- strz.
Ryszard Błażyński ps. Mirosław,
- strz.
Andrzej Gruca ps. Iskier,
- strz.
Władysław Kabuła ps. Jerzy
- strz.
Jerzy Mościcki ps. Zgrzyt
- strz.
Bogdan Nowak ps. Ben
- Sekcyjny
3 sekcji
strz. Stefan Ferencowicz ps. Jur
- strz.
Zbigniew Borucki ps. Karol
- strz.
Aleksander Ferencowicz ps. Bystry
- strz.
Wiesław Królikowski ps. Janusz
- strz.
Andrzej Wichliński ps. Wiesław
- Sekcyjny
4 sekcji
strz. Leopold Karuk ps. Romek
- strz.
Bogdan Karczewski ps. Dan
- strz.
Maciej Kuśmierski ps. Bogdan
- strz.
Julian Wiszczyk ps. Czarny
- Dowódca II drużyny kpr. Remigiusz Poszepczyński ps. Ketling, Bodek - Z-ca Dowódcy II drużyny strz. Tadeusz Trębicki ps. Lubicz
- Sekcyjny
1 sekcji strz. Zdzisław Śliwiński ps. Witold
- strz.
Bogdan Jaworski ps. Pip
- strz.
Andrzej Malowaniec ps. Wróbel
- strz.
Jerzy Tarnawski ps. Gawron
- strz.
Kazimierz Wawrzyńczak ps. Ret,
- Sekcyjny
2 sekcji
strz. Wiesław Jastrzębski ps. Adaś,
- strz.
Maciej Gorzechowski ps. Aleksander,
- strz.
Alek Kielgrzymski ps. Antoś,
- strz.
Henryk Nowak ps. Heniuś,
- strz.
Antoni Wajszczuk ps. Toni,
- Sekcyjny
3 sekcji
strz. Jan Dławichowski ps. Michał,
- strz.
Marek Czosek ps. Wojtek,
- strz.
Józef Trzeciński ps. Jędrek (ur. 03.01.1926 - poległ 03.08.1944r.),
- strz.
NN ps. Janek,
- strz.
NN ps. Kula.
Ćwiczenia, szkolenia sekcji odbywały się systematycznie,
a dla całego plutonu przeprowadzono na początku czerwca
1944r. w m. Dębie Wielki przy zabezpieczeniu przez patrol sanitarny w
składzie:
Kornelia
Perzanowska-Wierzchowska ps. Luna,
Krystyna Sobańska ps. Krynka,
Elżbieta Sobańska ps. Myszka,
Zofia Paszkowska-Fabianowska ps.
Caro, Irmina Derulska ps. Mirka.
26
czerwca 1944r. wydzielony oddział 135 plutonu dokonał transportu broni VII Zgrupowania od ul. Filtrowej rikszą towarową obsługiwana przez
Alka
Kielgrzymskiego ps. Antoś
do mieszkania Jerzego Tarnawskiego ps. Gawron przy ul. Wilczej 43,
gdzie została zamurowana w skrytce. W ubezpieczenia transportu brali udział:
kpr. pchor. Tadeusza Rackiewicza ps. Bicz,
Edward Wadecki ps. Zbyszek, Remigiusz
Poszepczyński ps.
Ketling, Tadeusz
Trębicki ps.
Lubicz, Kazimierz Chmaj ps. Stach,
Kornelia Perzanowska-Wierzchowska ps. Luna,
Bogusław Cioth ps. Jan, Leopold
Karuk ps.
Romek,
Zdzisław
Śliwiński ps.Witold, Maciej Gorzęchowski ps. Alek,
Jerzy
Tarnawski ps. Gawron, Władysław Kabuła ps. Jerzy,
Józef
Trzeciński ps.
Jędrek, Kazimierz
Wawrzyńczak ps.
Rett,
Andrzej
Malowaniec ps. Wróbel
Wszyscy zostali pochwaleni liście dowództwa Rejonu skierowanym na ręce dowódcy Bicza.
29 lipca 1944r. zabezpieczona broń została przekazana plutonom VII Zgrupowania.
Zadaniem na 1 sierpnia 1944r. dla 40-stu żołnierzy 135 plutonu było zdobycie gmachu byłego Departamentu Kawalerii Ministerstwa Spraw Wojskowych przy ul. Marszałkowskiej 24/26, a następnie natarcie na tyły budynku Gestapo przy al. Szucha. Wsparcie na lewym skrzydle stanowiły 134, 136 plutony nacierające od strony Placu Zbawiciela przez ruiny Ministerstwa Spraw Wojskowych, a na prawy 5 kompania Dana uderzająca od ul. Litewskiej.
Bicz wyznaczył szturm z 10 min. wyprzedzeniem oczekując na ciche i szybkie podejście do dobrze
strzeżonego obiektu. Pierwsza uderzyła 1
drużyna Edwarda
Wadeckiego ps. Zbyszek idąc gęsiego wzdłuż Marszałkowskiej, a 2
drużyna Remigiusza
Poszepczyński ps. Ketling wyrusza z Oleandrów na Marszałkowską.
Podczas
ataku jako pierwsi giną Wiesław Jastrzębski ps. Adaś, Kazimierz
Romankiewicz ps. Dym,
a
ranni
zostają Zbyszek,
Gawron, Mirosław, Bicz.
Podczas
ataku żołnierze zdobywają
karabiny, pistolety maszynowe, granaty, pistolet. Po
wdarciu się do obiektu I drużyna walczy o I piętro, gdzie giną Ryszard
Karuk ps. Ryszard i Andrzej
Gruca ps.
Iskier,
a ranny zostaje Sylwan
Sieczkowski ps. Rafał.
Na
parterze walczy II drużyna, gdzie ranny
zostaje Zdzisław
Śliwiński ps. Witold.
Około
17.40 budynek został zdobyty, zginęło kilkunastu Niemców, dwóch
wzięto do niewoli. Do wieczora okazało się, że tylko pluton wykonał swoje zadanie i został bez zabezpieczenia skrzydeł. Plutony skrzydłowe nie
osiągnęły celów i wróciły na pozycje wyjściowe, co postawiło
135 pluton w bardzo trudnym położeniu. tymczasem
strzelcy wyborowi rozpoczęli ostrzał w wyniku czego
ginie Leopold
Karuk ps. Romek,
a ranny został kpr.
pchor. Tadeusz Michał Trębicki ps. Lubicz, który umiera z ran
z 2/3.08.44
Na
wartowni przed budynkiem, zabezpieczonej przez Witold, Wróbel, Heniusią zostaje
ranny Andrzej
Malowaniec ps. Wróbel.
Niemcy rozpoczynają kontrataki piechoty poprzedzone huraganowym ostrzałem ciężkich karabinów
maszynowych od Szucha, która
kolejno zajmuje parter budynku, ale po poniesionych stratach się wycofuje.
Podczas kontrataku giną od granatów niemieccy jeńcy zgromadzeni na wartowni, a Wróbel
ponownie ranny został ewakuowany na 1 piętro.
Bicz zdał sobie sprawę, że nie utrzyma całego gmachu, dlatego rannych przeniesiono na 1 piętro, a klatki schodowe zabarykadowano. Kolejny
atak piechoty Niemcy przeprowadzili przy wsparciu czołgu Tygrys od strony pl. Unii
Lubelskiej
ranny
zostaje Leszek Filipkowski ps. Zych.
Skuteczna obrona uniemożliwiła Niemcom
zdobycie gmachu, a po zmierzchu kolejnych
rannych przeniesiono na piętro, którzy pod niemieckim ostrzałem pozostawali bez pomocy. Około północy Niemcy ponownie zaatakowali.
2 sierpnia w godzinach porannych od strony ul. Litewskiej z odległości 50m czołgi Tygrys i Pantera rozpoczęły ostrzał z ciężkich karabinów maszynowych gmachu sukcesywnie przenosząc ostrzał z jednego skrzydła na drugie, a po oddaniu kilku salw armatnich się wycofały. Podczas ostrzału
ginie Alek
Kielgrzymski ps. Antoś,
a ranny
zostaje Jerzy
Mościcki ps. Zgrzyt.
Bicz
w związku z brakiem kolejnych rozkazów, wysyła dwuosobowy patrol tj. Bogusława
Ciotha ps. Jan oraz NN (student z Wawelbergu) do
dowództwa, który za Kościołem Zbawiciela spotyka grupę Powstańców, którzy
wraz z sanitariuszkami NN ps. Foka z 183 plutonu batalionu Golski,
Marią Rodajewską ps. Myszka z 183 plutonu batalionu Golski, Barbarą Grochowską ps. Ewa, Haliną Hackiewiczówną ps. Halina postanowili wesprzeć
ich pluton. Nie
udało się nawiązać kontaktu z dowództwem.
3
sierpnia przed południem Niemcy rozpoczęli ostrzał z
ciężkich karabinów maszynowych od strony Szucha,
Litewskiej i Pól Mokotowskich, kolejno do ostrzału dołączył
pojazd opancerzony strzelając z działka szybkostrzelnego. Ok. 13.00 Niemcy wzmogli ostrzał, po czym do ataku od strony Szucha przystąpiła piechota, która
dotarła na parter gmachu. W tym czasie
ranny zostaje Zbigniew
Lejman ps. Darek.
Jednocześnie na
Marszałkowską wjeżdża czołg Tygrys, który rozpoczyna ostrzał 1 piętra. Pomimo
takiego wsparcia Niemcy nie zdołali zdobyć barykad na klatkach
schodowych prowadzących na 1 piętro. O
godzinie 16.00 Niemcy podpalają
parter
budynku od strony Litewskiej i od placu Zbawiciela. W tej sytuacji Bicz decyduje o
przebiciu się z rannymi przez Marszałkowską.
Główna klatka schodowa była pod stałym ostrzałem niemieckim, dlatego zdecydował o opuszczeniu budynku przez okna z 1 pietra od strony
Marszałkowskiej, gdzie gęsty dym niósł się do Piłsudskiego, a
okno było przysłonięte rozłożysta topolą. W międzyczasie Niemcy ponownie atakują
klatkę schodową i dopiero 3 butelki zapalające powstrzymują ich
impet. Kiedy
zdawało się, że wszyscy wyskoczyli przez okno Bicz
zauważył, że brakuje Powstańców. W tym czasie będąc po drugiej
stronie ulicy
ginie Remigiusz
Poszepczyński ps. Ketling
z kilkoma żołnierzami
którzy dostali się w padający od ul. Litewskiej
ciągły ogień z ciężkich karabinów maszynowych. Pozostali, którzy nie zdążyli przebiec czekają w większości ranni pod żywopłotem m.
in. Wiesław
Królikowski ps.
Janusz. Nagle
Kazimierz Wawrzyńczak ps. Rett
zerwał
się i dotarł do otwartego okna w mieszkaniu przy
Piłsudskiego, a po nim powtórzył Zenon
Sieczkowski ps. Józef, raniony
w momencie dotarcia do celu.
Z
Biczem przy
oknie zostali ciężko ranni Gawron i Witold, którzy wyskoczyli na koce
trzymane przez Bogdana
Jaworskiego ps.
Pip,
Marka
Czoska ps. Wojtek
(2
drużyna 3 sekcja), Jan
Dławichowski ps Michał
(2
drużyna 3 sekcja). Następnie wszyscy wśród unoszącego się dymu
czekają do zmroku. Dołączają kolejni ranni Bogusław
Cioth ps. Jan, Andrzej
Wichliński ps. Wiesław,
którzy opuścili piętro jak się ściemniło. Ryszard
Błażyński ps. Mirosław
ranny czwarty raz, podczas próby przedostania się przez ulicę z
powodu odczuwanego cierpienia odebrał
sobie życie.
O
2.00 w nocy palący się budynek dogasał, w którym śmierć poniosło wielu żołnierzy /kadetów 135 plutonu Zgrupowania AK Ruczaj.
3 sierpnia 1944r. w płonącym budynku poległ
pierwszy Kaszub z Gochów w konspiracji od 1942r.
pchor. Józef Trzeciński ps. Jędrek
(03.01.1926 - poległ 03.08.1944r)
W nocy sanitariusze ewakuowali z ulicy Gawrona, Witolda, Rafała, Zbyszka, Bicza. Alka, Heniusia, Janusza, Michała, Pipa, Wojtka I, Zgrzyt
Z 40 osobowego plutonu przeżyło 19 żołnierzy, w tym 14 rannych, pozostali zginęli, w tym 5 żołnierzy prawdopodobnie WSOP i 4 sanitariuszki
7 żołnierzy plutonu 135 przeżyło atak bez większych obrażeń i poszła dalej do boju. Henryk Nowak ps. Heniuś trafił do kompanii Tadeusza Ruczaj, do kompanii Habdank trafili Jan Dławichowski ps. Michał, Kazimierz Wawrzyńczak ps. Rett, Maciej Gorzęchowski ps. Alek, Jerzy Mościcki ps. Zgrzyt, Marek Czosek ps. Wojtek I, Andrzej Rosen-Zawadzki ps. Wojtek II
W nawiązaniu do zaistniałej sytuacji plutonu 135 dzisiaj wiemy, co się wydarzyło na skrzydłach mających wspierać i zabezpieczać atak.
1 kompania ppor. Longa w brawurowym ataku 138 i 139 plutonów zdobyła gmach Poselstwa Czechosłowackiego przy ul. Koszykowej 18 ponosząc duże straty (5 poległych, 20 rannych, w tym wszystkich dowódców). Wzięli do niewoli dwa razy więcej Niemców niż było atakujących, zdobyli znaczne ilości broni i amunicji, które dozbroiły cały rejon. 137 pluton z powodu brak broni był w odwodzie w szkole Wawelberga.
2 kompania kpt. Cegielskiego nacierająca z Ogrodu Botanicznego na Aleje Ujazdowskie, wzięta w kleszcze z dwóch stron poniosła tak duże straty, że wycofała się na Czerniaków i utraciła łączność ze Zgrupowaniem Ruczaj.
3 kompania ppor. Jastrzębia straciła pluton 135 po zdobyciu i utrzymaniu gmachu Departamentu Kawalerii przy ul. Marszałkowskiej pomiędzy placem Zbawiciela, a ul. Litewską przez 3 dni.
4 kompania ppor. Kosmy przestała istnieć, gdy dwa plutony atakujące bunkier Kutschery u zbiegu ul. Piusa XI i Al. Ujazdowskich zostały rozbite tracąc wielu zabitych, w tym dowódcę por. Kosmę, a trzeci niemal w całości został zgładzony po zdobyciu na krótko Kasyna przy Alei Szucha.
5 kompania por. Dana. Brak śladu działalności powstańczej, może wynikać z powodu jego całkowitej zagłady.
Dywizjon Jeleń 7 Pułku Ułanów poniósł bardzo duże straty podczas ataku na gmach Nowego Kuriera Warszawskiego przy Marszałkowskiej 3 i od strony ul. Bagatela na budynki przy Al. Szucha,. Dywizjon został rozbity, a grupa powstańców z rtm. Jeżyckim przedarła się na Mokotów, mniejsze grupki i pojedynczy ułani dołączyli m. in. do 137 plutonu kompanii Longa.
W opracowaniu wykorzystałem treści zawarte w:
- 135 Pluton AK VII Zgrupowania RUCZAJ i jego kadeckie korzenie
- www.wajszczuk.pl
- www.redisbad.pl/
- www.salon24.pl
- https://pl.wikipedia.org
