Zapraszam Państwa do zapoznania się z legendarną postacią ziemi legnickiej, Żołnierzem Wyklętym, który podczas I i II wojny światowej toczył walkę o wolną i niepodległą Polskę.
W strukturach narodowych walczył z Niemcami,a potem z Sowietami i ich komunistyczną agenturą w Małopolsce i na Dolnym Śląsku.
Historię opisuję na kanwie wydarzeń historycznych, za wszelakie omyłki historyczne przepraszam.
W strukturach narodowych walczył z Niemcami,a potem z Sowietami i ich komunistyczną agenturą w Małopolsce i na Dolnym Śląsku.
Historię opisuję na kanwie wydarzeń historycznych, za wszelakie omyłki historyczne przepraszam.
Władysław Dybowski urodził się 17 maja 1892r. w Warszawie jako syn
Jana i Władysławy z d. Kuklińska. W latach 1905-06 brał udział w
demonstracjach ulicznych Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS). Po
egzaminie dojrzałości w latach 1912– 17 studiował w Kijowie na
Instytucie Handlowym, gdzie nauczył się języków rosyjskiego,
francuskiego i niemieckiego.
W sierpniu 1917r. został wcielony do 1 Korpusu Wschodniego gen. J. Dowbór - Muśnickiego i brał czynny udział w walkach z Niemcami jako dowódca kompanii, jednocześnie pełnił funkcję adiutanta pułku. W tym okresie do kwietnia 1918r. aktywnie działał w Związku Walki Czynnej.
Po likwidacji 1 Korpusu Wschodniego przedostał się na Bukowinę w Rumunii, gdzie w Czyniszewicach ożenił się z Katarzyną Leśniewicz. 24 sierpnia 1919r. urodził się jego syn Konrad, po czym z rodziną przedostał się do Stanisławowa, gdzie otrzymał przydział do Dowództwa Frontu Galicyjskiego w Krakowie.
Kolejno bierze udział w wojnie przeciwko
bolszewikom, otrzymuje awanse za zasługi w walkach m.in.
pod Czortkowem i Husiatynem zostając adiutantem gen. Józefa Hallera.
W 1922r. odbył szkolenie w 6 Pułku Strzelców Konnych, po czym w 1923r. kurs oficerski w Centrum Szkolenia Kawalerii w Grudziądzu.
1 czerwca 1926r. został dowódcą 3 Szwadronu 6 Pułku Strzelców Konnych, a następnie pełnił funkcję adiutanta pułku.
26 kwietnia 1928r. został przeniesiony w stan spoczynku i zamieszkał w Opatowie Kieleckim, gdzie w 1934r. podjął działalność polityczną w Organizacji Polskiej (OP) strukturze Stronnictwa Narodowego.
W 1922r. odbył szkolenie w 6 Pułku Strzelców Konnych, po czym w 1923r. kurs oficerski w Centrum Szkolenia Kawalerii w Grudziądzu.
1 czerwca 1926r. został dowódcą 3 Szwadronu 6 Pułku Strzelców Konnych, a następnie pełnił funkcję adiutanta pułku.
26 kwietnia 1928r. został przeniesiony w stan spoczynku i zamieszkał w Opatowie Kieleckim, gdzie w 1934r. podjął działalność polityczną w Organizacji Polskiej (OP) strukturze Stronnictwa Narodowego.
W czasie okupacji niemieckiej przeniósł się do Krakowa, gdzie podjął pracę w Zakładach Zieleniewskiego. Jednocześnie działając w Organizacji Polskiej włączył się do walki w strukturach Narodowych Siłach Zbrojnych (NSZ). Wraz z nim do walki angażuje się syn Konrad, który
uczestniczył w konspiracji przeciwko Niemcom, komunistom i Sowietom.
W 1942r. pod ps. Przemyski organizuje w Krakowie i dowodzi Krakowską Brygadą Obrony Narodowej.
Podczas okupacji sowieckiej na terenie Polski przechodzi do struktur cywilnych Organizacji Polskiej i kontynuuje walkę z sowietyzacją Polski przez propagandę, wywiad, demaskując cele władzy komunistycznej i sowieckiego okupanta.
W 1942r. pod ps. Przemyski organizuje w Krakowie i dowodzi Krakowską Brygadą Obrony Narodowej.
Podczas okupacji sowieckiej na terenie Polski przechodzi do struktur cywilnych Organizacji Polskiej i kontynuuje walkę z sowietyzacją Polski przez propagandę, wywiad, demaskując cele władzy komunistycznej i sowieckiego okupanta.
- Narodowe Zjednoczenie Wojskowe - jedna z największych organizacji antykomunistycznych
17 stycznia 1945r. po wkroczeniu Armii Sowieckiej do Krakowa na
polecenie Komitetu Wykonawczego OP mjr. Władysław Dybowski wstąpił do
PPR i wydał taki rozkaz swoim podkomendnym z Krakowskiej Brygady Obrony Narodowej.
Mjr. Władysław Dybowski prowadził działania wywiadowcze dla Organizacji Polskiej (ZJ-NSZ) oraz Zrzeszenia WiN w Krakowie.
Jesienią 1945r. część kadr wywiadu struktura Krakowskiej Brygady Obrony Narodowej przekazała do poakowskiej struktury Zrzeszenia WiN.
Krakowski ośrodek wywiadu Organizacji Polskiej kierowany był przez Bolesława Sybocińskiego ps. Bum.
W strukturach krakowskich Zrzeszeniu WiN koordynowane działalności wywiadu prowadził Jerzy Zakulski ps. Borejsza, który nadzorował tą działalność w Katowicach, Opolu, Wrocławiu, Legnicy.
10 lutego 1945r. bez większych walk Armia Sowiecka zajęła Legnicę, która do momentu przekazania Polsce była zarządzana przez sowiecką komendanturę wojenną.
W maju 1945r. po przekazaniu władzy Polsce nadal najważniejsze decyzje miasta nadal podejmowali Sowieci, które było wydzielone na prawach powiatu grodzkiego. W 1945r. w Legnicy najsilniejszą partią było PPS rywalizująca z komunistami, na drugim miejscu było PPR, na trzecim SD. We wrześniu 1945r. partie PPR, PPS, SD i SL stworzyły platformę współpracy sił prorządowych tzw. Komisję Międzypartyjną.
Mjr. Władysław Dybowski prowadził działania wywiadowcze dla Organizacji Polskiej (ZJ-NSZ) oraz Zrzeszenia WiN w Krakowie.
Jesienią 1945r. część kadr wywiadu struktura Krakowskiej Brygady Obrony Narodowej przekazała do poakowskiej struktury Zrzeszenia WiN.
Krakowski ośrodek wywiadu Organizacji Polskiej kierowany był przez Bolesława Sybocińskiego ps. Bum.
W strukturach krakowskich Zrzeszeniu WiN koordynowane działalności wywiadu prowadził Jerzy Zakulski ps. Borejsza, który nadzorował tą działalność w Katowicach, Opolu, Wrocławiu, Legnicy.
10 lutego 1945r. bez większych walk Armia Sowiecka zajęła Legnicę, która do momentu przekazania Polsce była zarządzana przez sowiecką komendanturę wojenną.
W maju 1945r. po przekazaniu władzy Polsce nadal najważniejsze decyzje miasta nadal podejmowali Sowieci, które było wydzielone na prawach powiatu grodzkiego. W 1945r. w Legnicy najsilniejszą partią było PPS rywalizująca z komunistami, na drugim miejscu było PPR, na trzecim SD. We wrześniu 1945r. partie PPR, PPS, SD i SL stworzyły platformę współpracy sił prorządowych tzw. Komisję Międzypartyjną.
W sierpniu 1945r. władze komunistyczne PPR
przeniosły Władysława Dybowskiego do Legnicy, gdzie zamieszkał przy ul.
Kazimierza Wielkiego 34, a następnie przy ul. Wrocławskiej 107. Początkowo objął stanowisko naczelnika Wydziału Ogólnego, a we wrześniu
1945r. jako I wiceprezydent ds. administracyjnych w kadencji prezydenta
Karola Myrka i Antoniego Stupaka (prezydenci Legnicy do 30 czerwca
1946r. nosili tytuł: Pełnomocnik Rządu RP). Jako vice-Prezydent utrzymywał bezpośredni
kontakt z dowództwem Północnej Grupy Wojsk Armii Sowieckiej (kilkaset
tysięcy żołnierzy) marsz Konstantego Rokossowskiego.
Armia Sowiecka zajęła infrastrukturę miejską jak wodociągi, elektrownia, ratusz, teatr, park, fabryki (w których trwał demontaż i wywóz do Związku Sowieckiego oraz ich dewastacja) itd. Obecność jednostek radzieckich zwielokrotniła poziom przestępczości jak zabójstwa, gwałty, pobicia, rabunki, choroby. Warunki bytowe ludności polskiej w większości wypędzonej z Kresów były trudne.
W tym czasie Władysław Dybowski prowadził rozpracowanie struktur wojskowych, obsady oficerskiej, rozmieszczenia, liczebności, ruchów oddziałów, rodzaj uzbrojenia, zasad i celów działania. Do współpracy w siatce wywiadowczej pozyskał m.in. płk Baładina (Ormianina ze sztabu Rokossowskiego), oficera łącznikowego między wojskami radzieckimi, a wojewodą dolnośląskim.
Prowadził także rozpoznanie działań władzy, administracji, UB, MO, KBW (stacjonujący batalion, szkoła), dokonywane aresztowania, relacje ekonomiczne i etniczne, stosunek ludności do wojsk radzieckich.
Pozyskane informacje przekazywał przez syna Konrada, który utrzymywał kontakt z kurierem Zrzeszenia WiN i przez Zakulskiego docierały do Rządu Polskiego w Londynie.
W okresie sierpień – wrzesień 1945r. Wydział Ogólny Zarządu Miejskiego w Legnicy znajdował się w stadium reorganizacji, po ucieczce w lipcu prezydenta Władysława Stasierskiego (PPR) z kasą miejską i pieczątkami w czasie wysiedlenia Polaków i instytucji z centrum miasta na rozkaz marszałka K. Rokossowskiego na Zakaczawie.
We wrześniu 1945r. odwołano zastępców Edmunda Mielocha i Aleksandra Jasińskiego i ok. 28 września powołano Władysława Dybowskiego z ramienia PPR na funkcję I zastępcy prezydenta oraz Romana Lambrechta z PPS.
Prezydent płk Karol Myrek (sierpień 1945r. - 15 grudzień 1945r.) zapoczątkował faktyczną polonizację miasta.
1 lipca 1946r. Legnica została administracyjnie podporządkowana powiatowi. Na czele Legnicy staneli prezydenci Władysław Stasierski, Karol Myrek, Antoni Stupaki kierujący kilkuosobowym Zarządem Miejskim. Ten ostatni podlegał ustanowionej od maja 1946r Miejskiej Radzie Narodowej.
W październiku 1946r. UB rozbiło struktury warszawskiej i krakowskiej Organizacji Polskiej, które więziono w Krakowie przy Montelupich i w Warszawie na Mokotowie.
16 października 1946r. został aresztowany Władysław Dybowski, który był wielokrotnie przesłuchiwany do stycznia 1947r. Nie dostarczył informacji, które mogłyby zdekonspirować innych, chronił radzieckich informatorów, zaprzeczał celowym kontaktom, wskazywał wyłącznie na służbowy charakter kontaktów, zaprzeczał istnieniu siatki wywiadowczej, twierdził, że samodzielnie zdobywał informacje wywiadowcze.
18 stycznia 1947r. 16 członków Organizacji Polskiej w Krakowie skazano na kilkuletnie wyroki w tym Katarzynę Dybowską - żonę Władysława oraz Danutę Dybowską - żonę Konrada za przynależność do OP i WiN, pełnienie funkcji kurierek i rozpowszechnianie wrogich materiałów i ulotek.
W Warszawie przesłuchiwano 8 osób, z zarzutami działalności wywiadowczej na rzecz zachodniego imperializmu i chęć obalenia władzy ludowej.
Armia Sowiecka zajęła infrastrukturę miejską jak wodociągi, elektrownia, ratusz, teatr, park, fabryki (w których trwał demontaż i wywóz do Związku Sowieckiego oraz ich dewastacja) itd. Obecność jednostek radzieckich zwielokrotniła poziom przestępczości jak zabójstwa, gwałty, pobicia, rabunki, choroby. Warunki bytowe ludności polskiej w większości wypędzonej z Kresów były trudne.
W tym czasie Władysław Dybowski prowadził rozpracowanie struktur wojskowych, obsady oficerskiej, rozmieszczenia, liczebności, ruchów oddziałów, rodzaj uzbrojenia, zasad i celów działania. Do współpracy w siatce wywiadowczej pozyskał m.in. płk Baładina (Ormianina ze sztabu Rokossowskiego), oficera łącznikowego między wojskami radzieckimi, a wojewodą dolnośląskim.
Prowadził także rozpoznanie działań władzy, administracji, UB, MO, KBW (stacjonujący batalion, szkoła), dokonywane aresztowania, relacje ekonomiczne i etniczne, stosunek ludności do wojsk radzieckich.
Pozyskane informacje przekazywał przez syna Konrada, który utrzymywał kontakt z kurierem Zrzeszenia WiN i przez Zakulskiego docierały do Rządu Polskiego w Londynie.
W okresie sierpień – wrzesień 1945r. Wydział Ogólny Zarządu Miejskiego w Legnicy znajdował się w stadium reorganizacji, po ucieczce w lipcu prezydenta Władysława Stasierskiego (PPR) z kasą miejską i pieczątkami w czasie wysiedlenia Polaków i instytucji z centrum miasta na rozkaz marszałka K. Rokossowskiego na Zakaczawie.
We wrześniu 1945r. odwołano zastępców Edmunda Mielocha i Aleksandra Jasińskiego i ok. 28 września powołano Władysława Dybowskiego z ramienia PPR na funkcję I zastępcy prezydenta oraz Romana Lambrechta z PPS.
Prezydent płk Karol Myrek (sierpień 1945r. - 15 grudzień 1945r.) zapoczątkował faktyczną polonizację miasta.
1 lipca 1946r. Legnica została administracyjnie podporządkowana powiatowi. Na czele Legnicy staneli prezydenci Władysław Stasierski, Karol Myrek, Antoni Stupaki kierujący kilkuosobowym Zarządem Miejskim. Ten ostatni podlegał ustanowionej od maja 1946r Miejskiej Radzie Narodowej.
W październiku 1946r. UB rozbiło struktury warszawskiej i krakowskiej Organizacji Polskiej, które więziono w Krakowie przy Montelupich i w Warszawie na Mokotowie.
16 października 1946r. został aresztowany Władysław Dybowski, który był wielokrotnie przesłuchiwany do stycznia 1947r. Nie dostarczył informacji, które mogłyby zdekonspirować innych, chronił radzieckich informatorów, zaprzeczał celowym kontaktom, wskazywał wyłącznie na służbowy charakter kontaktów, zaprzeczał istnieniu siatki wywiadowczej, twierdził, że samodzielnie zdobywał informacje wywiadowcze.
18 stycznia 1947r. 16 członków Organizacji Polskiej w Krakowie skazano na kilkuletnie wyroki w tym Katarzynę Dybowską - żonę Władysława oraz Danutę Dybowską - żonę Konrada za przynależność do OP i WiN, pełnienie funkcji kurierek i rozpowszechnianie wrogich materiałów i ulotek.
W Warszawie przesłuchiwano 8 osób, z zarzutami działalności wywiadowczej na rzecz zachodniego imperializmu i chęć obalenia władzy ludowej.
16 czerwca 1947r. postanowieniem Wojskowego Sądu
Rejonowego skazano na śmierć Władysława Dybowskiego i jego syna Konrada Dybowskiego oraz Jerzego Zakulskiego.
23 czerwca 1947r. skargi kasacyjne zostały odrzucone przez Najwyższy Sąd Wojskowy.
25 lipca 1947r. Bolesław Bierut odrzucił prośbę o skorzystanie z prawa łaski.
30 lipca 1947r. wykonane zostały wyroki śmierci na Władysławie Dybowskim, jego synu Konradzie Dybowski oraz Jerzym Zakulskim, a pozostałych skazano na kary więzienia.
23 czerwca 1947r. skargi kasacyjne zostały odrzucone przez Najwyższy Sąd Wojskowy.
25 lipca 1947r. Bolesław Bierut odrzucił prośbę o skorzystanie z prawa łaski.
30 lipca 1947r. wykonane zostały wyroki śmierci na Władysławie Dybowskim, jego synu Konradzie Dybowski oraz Jerzym Zakulskim, a pozostałych skazano na kary więzienia.
Krakowska Brygada Obrony Narodowej
przestała istnieć.
przestała istnieć.
Źródło:
Szkice legnickie XXXV
http://www.spchd.lca.pl/
http://old.ipn.gov.pl/
https://pl.wikipedia.org/
https://prawy.pl/
